Beenpijn, tintelingen, krachtsverlies — en niemand die u echt helpt. Tot nu.
HERKENT U DIT?
De pijn schiet vanuit uw rug door uw bil, uw been in. Soms tot aan uw voet. Tintelingen. Een doof gevoel. Het gevoel alsof er een gloeiende draad door uw been loopt. U kunt niet lang staan, niet comfortabel zitten, ’s nachts niet slapen.
De neuroloog heeft een MRI gemaakt. De uitslag: een hernia op L4-L5 of L5-S1. En toen? Rust, pijnstillers, misschien een epidurale injectie. Of het advies: “Wacht maar af, de meeste hernia’s gaan vanzelf over.” Maar dat is nu al maanden of jaren geleden.
U vraagt zich af: is er geen behandeling die de oorzaak aanpakt — zonder operatie?
“De meeste patiënten met een hernia komen bij ons nadat ze van pilaar naar paal zijn gestuurd. Wat ze vaak niet weten: de hernia is zelden de eigenlijke oorzaak van hun pijn. Het is het gevolg van een dieper liggend probleem dat we wél kunnen behandelen.” — Björn Mulder, Arts voor Orthopedische Regeneratieve Geneeskunde
WAT IS EEN HERNIA?
Wat is een hernia — en wat is het níet
Een hernia — voluit: discusprolaps of hernia nuclei pulposi — ontstaat wanneer de zachte kern van een tussenwervelschijf (de nucleus pulposus) door de buitenste ring van de schijf (het annulus fibrosus) naar buiten treedt. Als dit uitpuilende materiaal tegen een zenuwwortel drukt, ontstaat de typische uitstralingspijn naar het been: ischias of radiculopathie.
Maar hier begint het cruciale misverstand: de uitstulping van de schijf is bijna nooit de oorzaak van het probleem. Het is het eindpunt van een lang proces dat begon bij de ligamenten.
De sleutelrol van ligamenten — wat aan de hernia voorafgaat
Voor een tussenwervelschijf kan uitpuilen, moet er eerst iets anders zijn gebeurd: de ligamenten rondom die schijf zijn verzwakt. Ligamenten zijn de bindweefselbanden die de wervels stabiliseren en de schijven op hun plek houden. Ze fungeren als een korset om elke tussenwervelschijf heen.
Wanneer deze ligamenten door overbelasting, een (oud) letsel, slechte houding of jarenlange microtraumata verzwakken en oprekken, verliest de wervelkolom zijn stabiliteit. De wervels beginnen te veel te bewegen — hypermobiliteit. Die extra beweging legt chronische druk op de tussenwervelschijven. De schijf verliest vocht, wordt platter, en uiteindelijk treedt de kern naar buiten: de hernia is een feit.
Dit betekent: de hernia is de schade die ontstaat door instabiliteit. Als u alleen de hernia behandelt zonder de onderliggende instabiliteit aan te pakken, lost het probleem niet op — of keert het terug.
SYMPTOMEN
Symptomen van een lumbale hernia
Typische klachten bij een hernia op L4-L5 of L5-S1:
- Scherpe, brandende of trekkende pijn die vanuit de onderrug uitstraalt naar bil, dijbeen, kuit en/of voet
- Tintelingen of een doof gevoel in het been, de kuit of de voet
- Krachtsverlies in het been of de voet (moeite met optillen voorvoet = “klapvoet”)
- Pijn die verergert bij zitten, vooroverbuigen of lang staan
- Verlichting bij bewegen of liggen in bepaalde houdingen
- Pijn die uitstraalt bij hoesten, niezen of persen
- Spierzwakte in been of voet bij neurologisch onderzoek
⚠ Wanneer direct naar de huisarts of spoedeisende hulp: Verlies van controle over blaas of darmen, verlies van gevoel rondom het zitvlak (“zadel-anesthesie”), snel toenemende uitval in beide benen — dit zijn tekenen van een cauda equina syndroom en vereisen spoedopname. Dit zijn zeldzame maar ernstige complicaties waarbij operatie wél geïndiceerd is.
WAT DE STATISTIEKEN ZEGGEN
De meeste hernia’s hoeven niet geopereerd te worden — de cijfers
Dit is goed nieuws dat veel patiënten niet te horen krijgen. Wetenschappelijk onderzoek laat consistent zien:
93% van de hernia’s neemt in omvang af of verdwijnt zonder operatie (meta-analyse MRI-studies)
91% van de zenuwbeknellingen verbetert zonder chirurgie
92% van patiënten keerde terug naar werk met conservatieve behandeling, ook bij spierzwakte en schijfruptuur
94,8% pijnverbetering na prolotherapie bij 654 hernia-patiënten (VAS van 7,2 naar 0,9 na 52 weken)
Twee langlopende studies (7 en 20 jaar follow-up) vonden geen significant verschil in eindresultaat tussen operatief en niet-operatief behandelde herniapatiënten. Het lichaam heeft dus het vermogen om te herstellen — mits de juiste omstandigheden worden gecreëerd.
Het probleem is niet dat een hernia niet kan herstellen. Het probleem is dat de gebruikelijke behandelingen — rust, pijnstillers, fysiotherapie — de achterliggende instabiliteit niet oplossen. Daardoor blijft de druk op de schijf bestaan, herstelt de hernia trager, en komen klachten terug.
EEN VEELGEMAAKTE DENKFOUT
Pseudo-ischias: wanneer uw “herniapijn” helemaal geen zenuwpijn is
Een van de meest onderschatte oorzaken van uitstralende beenpijn is pseudo-ischias: pijn die uitstraalt naar bil en been, maar niet wordt veroorzaakt door zenuwbeknelling door een hernia — maar door beschadigde SI-ligamenten of andere ligamentstructuren rondom het bekken en de lage rug.
De sacro-iliacale ligamenten kunnen pijn verwijzen naar het achterdijbeen en de laterale voet. De sacrotubeuze ligamenten verwijzen pijn naar de hiel. De iliolumbale ligamenten verwijzen pijn naar de lies. Dit zijn anatomisch bekende verwijspatronen — en ze klinken identiek aan typische herniapijn.
Patiënten met pseudo-ischias krijgen jarenlang de diagnose “hernia” en worden behandeld voor zenuwirritatie, terwijl de echte oorzaak — ligamentinstabiliteit — nooit wordt aangepakt. Herkenningspunten die wijzen op pseudo-ischias in plaats van echte zenuwbeknelling:
- Uw rugpijn is erger dan uw beenpijn (bij echte ischias is het omgekeerd)
- De pijn straalt niet verder dan de knie
- U hebt tintelingen maar kunt de plek nog wél aanraken en voelen
- Pijnklachten wisselen sterk van dag tot dag zonder duidelijke verklaring
- De MRI toont een kleine of matige hernia die “niet goed de klachten verklaart”
Bij twijfel testen wij systematisch op beide oorzaken. De behandeling verschilt wezenlijk.
Echte radiculopathie vs. pseudo-ischias — vergelijking
| Echte zenuwbeknelling | Pseudo-ischias (ligamentair) |
| Beenpijn > rugpijn | Rugpijn ≥ beenpijn |
| Uitstraling tot voet | Uitstraling tot knie of bovenbeen |
| Echte gevoelloosheid (niet te voelen) | Tintelingen, maar aanraking voelbaar |
| Aantoonbaar krachtsverlies | Wisselende pijnintensiteit, normaal kracht |
ONS HERNIAPROTOCOL
Ons gespecialiseerd herniaprotocol: chemisch én mechanisch
Wij behandelen herniapatiënten met een combinatie van “chemische” en “mechanische” behandelingen — een aanpak gericht op zowel de zenuwirritatie (de pijn) als de instabiliteit (de oorzaak). De behandeling is altijd individueel afgestemd op basis van uw symptomen, de locatie van de hernia en hoe lang de klachten al bestaan.
Stap 1 — De zenuwirritatie aanpakken: corticosteroïd-injecties
Als de zenuwwortel sterk geïrriteerd of ontstoken is, is het eerste doel de acute pijn te verlichten zodat revalidatie en herstelbehandeling mogelijk worden. Wij geven gerichte, lokale corticosteroïd-injecties ter hoogte van de beknelde zenuwwortel — niet in de gewrichtsruimte maar zo dicht mogelijk bij de bron van de ontsteking.
Het voordeel boven orale NSAID’s (tabletten): hogere lokale concentratie, minder systemische bijwerkingen, snellere werking. Wij zien corticosteroïden als tijdelijk hulpmiddel — een brug naar de regeneratieve behandeling die volgt. Ze lossen de onderliggende instabiliteit niet op.
Stap 2 — Druk van de schijf halen: decompressietherapie
Met onze decompressietafel brengen we tractie aan op de wervelkolom — we zetten als het ware de wervels van elkaar af. Dit vermindert de druk op de aangedane tussenwervelschijf en kan zelfs negatieve druk creëren, waardoor de uitstulping wordt “teruggezogen.”
De behandeling is comfortabel en niet-invasief. Decompressietherapie is geen vervanging van de overige behandelingen, maar is bijzonder effectief in de acute fase om de pijn snel te verlichten en de hernia de ruimte te geven om terug te trekken.
Stap 3 — De ligamenten stabiliseren: prolotherapie
Dit is de meest fundamentele stap. Prolotherapie-injecties met geconcentreerde glucose versterken de verzwakte ligamenten rondom de aangedane wervelSegmenten. Door de ligamenten te stabiliseren neemt de hypermobiliteit af — en daarmee de chronische druk op de tussenwervelschijf die de hernia veroorzaakte en in stand houdt.
Prolotherapie versterkt ook het annulus fibrosus — de buitenste ring van de schijf die de kern omhult. Een sterkere annulus verhindert dat de hernia verder vergroot en ondersteunt het herstelproces van de schijf zelf.
Stap 4 — Bij ernstige of langdurige klachten: hoge-dosis PRP
Bij aanhoudende discogene pijn of bij patiënten waarbij prolotherapie alleen onvoldoende resultaat geeft, voegen we hoge-dosis PRP toe. PRP (Platelet Rich Plasma, concentratiefactor 13,2×, >22 miljard bloedplaatjes per behandeling) levert groeifactoren die de herstellende processen in het annulus fibrosus en de omliggende ligamentaire structuren versterken.
Onderzoek toont aan dat PRP-injecties bij patiënten met discogene pijn significante verbeteringen geven in zowel pijn als functie — en dat het effect over tijd toeneemt, in tegenstelling tot corticosteroïden die na 3 maanden afnemen.
Stap 5 — De wervelkolom corrigeren: chiropractische manipulatie
Wij passen uitsluitend veilige chiropractische technieken toe bij herniapatiënten. Onze chiropractor Arthur Mulder (35+ jaar ervaring) gebruikt geen rotatiemanipulaties bij actieve hernia’s — een techniek die het risico draagt de uitstulping te vergroten. In plaats daarvan corrigeert hij de positie van de wervels met gerichte, gecontroleerde technieken die de wervelkolom stabiliseren zonder extra belasting op de schijf.
RESULTATEN
Wat mag u verwachten?
Caring Medical, een van de meest gespecialiseerde prolotherapie-centra ter wereld, rapporteert in hun klinische ervaring met herniabehandeling een succespercentage van circa 90% — inclusief patiënten met echte zenuwbeknelling op de MRI.
In hun gepubliceerde onderzoek (654 patiënten met lage rugpijn en hernia, behandeld met prolotherapie):
94,8% van de patiënten ervoer significante pijnverbetering
7,2 → 0,9 gemiddelde pijnscore (VAS 0–10) na 52 weken behandeling
Dat zijn geen laboratoriumcijfers — dat zijn patiënten die eerder te horen kregen dat er geen andere opties meer waren.
OPERATIE — WANNEER WEL, WANNEER NIET?
Wanneer is een operatie wél nodig?
Wij zijn eerlijk: er zijn situaties waarbij operatie de beste of enige keuze is. Chirurgen zijn onmisbaar. Maar operatie is voor herniapatiënten veruit de uitzondering, niet de regel. Indicaties voor urgente operatieve beoordeling:
- Cauda equina syndroom: verlies van blaas- of darmcontrole, uitgebreide gevoelsuitval in het zadel-gebied
- Snel progressief neurologisch uitval — aantoonbare spierzwakte die in dagen toeneemt
- Ernstig krachtsverlies (bijv. complete klapvoet) die niet reageert op conservatieve behandeling
In alle andere situaties — ook bij ernstige pijn — is het wetenschappelijk en klinisch verantwoord eerst conservatieve regeneratieve behandeling te proberen. Operatie is tweede-lijn therapie, niet eerste.
Twee langetermijnstudies (7 en 20 jaar follow-up) vonden geen significant verschil in eindresultaat tussen operatieve en conservatieve behandeling. Het lichaam heeft tijd — en de juiste ondersteuning.
VEELGESTELDE VRAGEN
Veelgestelde vragen over hernia en onze behandeling
Ik heb al epidurale injecties gehad die niet werkten. Waarom zou dit anders zijn?
Epidurale injecties zijn gericht op de zenuwontsteking — ze verminderen pijn. Ze pakken de ligamentaire instabiliteit en de discusbelasting niet aan. Ons protocol gaat verder: wij combineren pijnbestrijding met regeneratieve stabilisatie. Dat is fundamenteel anders van insteek.
Mijn neuroloog zegt dat ik moet wachten. Is dat terecht?
Het klopt dat hernia’s vanzelf kunnen afnemen — maar “wachten” zonder het onderliggende probleem aan te pakken vergroot het risico op recidief en progressieve instabiliteit. Wij behandelen actief de oorzaak, waardoor herstel niet alleen sneller verloopt maar ook duurzamer is.
Is de behandeling pijnlijk?
De injecties kunnen een korte pijnprikkel geven. Wij gebruiken een verdovend middel in de injectievloeistof om dit te minimaliseren. Na behandeling is er doorgaans 24–72 uur verhoogde lokale pijn — dit is het teken dat de biologische reactie op gang is gekomen. De decompressietafel is volledig comfortabel en pijnloos.
Mag ik NSAID’s (ibuprofen, naproxen) gebruiken tijdens de behandeling?
Wij raden dit sterk af in de periode na regeneratieve injecties (prolotherapie, PRP). NSAID’s remmen de ontstekingsreactie die wij juist hebben geactiveerd voor genezing. Paracetamol is toegestaan bij hevige napijn. Corticosteroïd-gebruik is separaat en wordt door ons gecoördineerd.
Hoe lang duurt de behandeling?
Het basisprotocol beslaat 6 wekelijkse behandelingen. Bij ernstigere gevallen of langdurige klachten kan dit worden uitgebreid. De eerste verlichting treedt bij veel patiënten al op na 2–3 behandelingen. Het volledige regeneratieve effect van PRP is na 4–8 weken zichtbaar.
Ik heb meerdere hernia’s op meerdere niveaus. Kan ik toch behandeld worden?
Ja. Wij behandelen de wervelkolom als geheel — niet alleen het niveau dat op de MRI het meest opvallend is. Multi-level instabiliteit vraagt om een uitgebreider protocol, maar is goed behandelbaar.
Heeft u een hernia — of vermoedt u dat? Laat het ons beoordelen.
Wij nemen de tijd voor een grondig lichamelijk onderzoek. Geen verwijsbrief nodig. We geven u een eerlijk beeld van uw situatie — inclusief wanneer we u doorsturen naar een chirurg.
Rotterdam: 010 – 411 27 63 | Cor Kieboomplein 227
Dordrecht: 078 – 645 48 90 | Overkampweg 381
E-mail: contact@doktermulder.nl
Wetenschappelijke referenties
Lilly DT, et al. An Assessment of Nonoperative Management Strategies in a Herniated Lumbar Disc Population. Global Spine Journal. 2020.
Zhong M, et al. Incidence of spontaneous resorption of lumbar disc herniation: a meta-analysis. Pain Physician. 2017;20(1):E45-E52.
Hauser RA, Matias D, Woznica D, et al. Lumbar instability as an etiology of low back pain and its treatment by prolotherapy. J Back Musculoskelet Rehabil. 2021.
Hauser RA, Hauser MA. Dextrose Prolotherapy for unresolved low back pain: a retrospective case series study. Journal of Prolotherapy. 2009;1:145–155.
Kataria S, et al. The Role of Platelet Rich Plasma in Vertebrogenic and Discogenic Pain: A Systematic Review and Meta-Analysis. Current Pain and Headache Reports. 2024.
Paoloni M, et al. Intramuscular oxygen-ozone therapy in the treatment of acute back pain with lumbar disc herniation. Spine. 2009 Jun 1;34(13):1337–44.
Magalhaes FN, et al. Ozone therapy as a treatment for low back pain secondary to herniated disc: a systematic review. Pain Physician. 2012;15(2):E115–29.
Wongjarupong A, et al. Platelet-Rich Plasma epidural injection vs. steroid in lumbar disc herniation: a Randomized Controlled Trial. BMC Musculoskeletal Disorders. 2023.